بسم اللّه الرحمن الرحيم فن دهم از مقاله پنجم در علم وفق اعداد كه آن عبارتست از معرفت بكيفيت وضع اعداد در مربعات بطريق وفق و خاصيات هر يك از آن و ما آنچه در اين فن معرفت او اهم باشد در فصلى چند ايراد كنيم انشاء اللّه تعالى . فصل اول در تمهيد مقدماتى كه در اين علم به كار است . بدانكه مربع را در اين علم به دو معنى اطلاق ميكنند يكى عددى و دوم سطحى . مربع عددى عددى باشد كه از ضرب عددى در نفس خود حاصل شود و آنعدد را كه در نفس خود ضرب كرده باشند ضلع آنمربع خواهند . و مربع سطحى سطحى باشد كه 4 خط مستقيم متساوى به دو محيط شود كه تقاطع آنها بر زواياى قائمه باشد و هر خطى از آن خطوط را ضلع آنمربع خوانند و دو ضلع را كه از يمين كاتب بسيار آيد عرض مربع خوانند . و همچنين هر خطى كه موازى ايندو خط باشد و هر يكى را كه از قدام كاتب به جانب خلف او رود ضلع مربع خوانند . و همچنين هر خطى كه موازى ايندو خط باشد و چون هر يك از اضلاع مربع را به اقسامى چند متساوى قسمت كنند و ميان اين هر دو قسم كه برابر يكديگر باشند خطى مستقيم بكشند بناچار سطح مربع بمربعاتى چند صغير منقسم گردد آنها را بيوت مربعات خوانند و مجموع بيوتى را كه ميان دو خط متوازى